ΕΘΝΟΣ  |  ΗΜΕΡΗΣΙΑ  |  LIFE  |  SENTRAGOAL  |  WOMENONLY  |  ELLE | ΣΙΝΕΜΑ  |  CAR&DRIVER  |  SPORTY  |  HOMME  |  COOKBOOK  |  TRAVELBOOK

ΣΤΕΛΙΟΣ ΦΑΙΤΑΚΗΣ: Η ΤΕΧΝΗ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ

10.5.2017
Στέλιος Φαϊτάκης: Η τέχνη αγιάζει τα μέσα
Κείμενο: Χρήστος Παρίδης, Φωτογραφία: Δημήτρης Ναυρίδης

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 όλοι μιλούσαν για έναν νεαρό ταλαντούχο καλλιτέχνη γκραφίτι. Η τοιχογραφία «Ο Σωκράτης πίνει το κώνειο» στην 1η Μπιενάλε της Αθήνας τον καθιέρωσε. Πλέον κατακτά τη διεθνή αναγνώριση με μια προσωπική του γλώσσα που συνδυάζει τη βυζαντινή αγιογραφία, μεξικάνικες πολιτικές τοιχογραφίες και την τέχνη του δρόμου. Στο Homme αποδείχθηκε γιατί ο όρος «θρησκευόμενος» είναι μια εντελώς προσωπική υπόθεση.

Γιατί τα έργα σας θυμίζουν τόσο έντονα αγιογραφία;

Σημαντικό μέρος της σπουδής μου στη Σχολή Καλών Τεχνών ήταν το μάθημα της αγιογραφίας ως μάθημα επιλογής. Από τη μία φάνταζε παράταιρο εκείνη την εποχή που ζωγράφιζα πολύ στον δρόμο, από την άλλη η ίδια μου η δουλειά με οδήγησε εκεί. Η πρόοδος στη μελέτη μου ήταν τέτοια που το επέλεξα και για δεύτερο χρόνο και για τρίτο. Είχα βρει αυτό που έψαχνα. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα σύστημα πλήρες, εξαιρετικά στιβαρό, αποδεδειγμένα ανθεκτικό στον χρόνο και έχει δημιουργήσει αριστουργήματα μέσα στους αιώνες. Είναι η ζωγραφική που έβλεπα στη γειτονιά μου και στον τόπο καταγωγής μου από μικρός και θεωρώ πως είναι το αντίστοιχο του να έγραφα την ποίησή μου, αν ήμουν ποιητής, στη μητρική μου και όχι στα «διεθνή» αγγλικά, παρότι θα απευθυνόμουν σε όλο τον κόσμο.

Καταθέτοντας μια δική σας εκδοχή αυτού του «συστήματος», θα λέγατε ότι με τον τρόπο σας συγχρόνως το «βεβηλώνετε»;

Όχι, δεν έχω καμία τέτοια πρόθεση. Δεν φτιάχνω χριστιανικές εικόνες αλλά τα έργα των μεγάλων μαστόρων είναι για μένα πηγές έμπνευσης και επιστρέφω σε αυτά ξανά και ξανά για να εξελίξω την εργασία μου. Αντίθετα, θα ήθελα με τον τρόπο μου να τιμήσω όλους αυτούς τους ζωγράφους του τόπου μου που θεμελίωσαν ένα σύστημα του οποίου τα αποτελέσματα δεν χορταίνω να κοιτάζω και μπορώ σήμερα να χρησιμοποιώ ως βάση για να εκφράσω αυτά που θέλω χωρίς περιορισμό.

Αν σας δινόταν η ευκαιρία να ζωγραφίσετε το εσωτερικό ναού, πώς θα το αντιμετωπίζατε;

Εξαρτάται πολύ από το αν ο ναός αυτός θα λειτουργούσε ή όχι. Αν λειτουργούσε, σεβόμενος τη λειτουργία του θα επέβαλα στον εαυτό μου να ζωγραφίσει ακολουθώντας πιστά τον βυζαντινό κανόνα όπως τον διδάχθηκα και, επειδή έχω επιλέξει αντίθετα να ακολουθήσω τον προσωπικό μου δρόμο, θα προτιμούσα να αναλάβει το έργο κάποιος άλλος. Αν, τώρα, ο ναός ήταν εγκαταλειμμένος ή θα λειτουργούσε ως άλλου τύπου δημόσιος χώρος ώστε να μου δοθεί η δυνατότητα να ζωγραφίσω όπως θέλω, θα ήταν μια τεράστια πρόκληση για μένα.

Είστε θρησκευόμενος;

Εξαρτάται πολύ από τη σημασία της λέξης. Δεν δηλώνω χριστιανός ούτε ακολουθώ κάποιον συγκεκριμένο δρόμο έξω από τον δικό μου για να βρω την αλήθεια ή έστω το μέρος της που μου αναλογεί. Από την άλλη, είναι σαφές και ξεκάθαρο για μένα πως η ζωή δεν μπορεί εξολοκλήρου να περιγραφεί μηχανιστικά ακόμα και με εξαιρετικά πολύπλοκα και «στιβαρά» λογικά συστήματα. Αν λέγομαι «θρησκευόμενος» ακριβώς δεν ξέρω, εφόσον η ερμηνεία μου για τον κόσμο μεταβάλλεται διαρκώς, τα πιστεύω μου δηλαδή εξελίσσονται συνεχώς. Ξέρω πως κάτι υπάρχει, αλλά δεν είμαι καθόλου βέβαιος πως θα μπορέσω μια μέρα να πω και τι.

Μοιάζει να υπάρχουν αναφορές και κρυφές λεπτομέρειες στη ζωγραφική σας που χρειάζονται αποκωδικοποίηση...

Δεν έχω καμία πρόθεση να είμαι ακατανόητος ούτε το θεωρώ στοιχείο απαραίτητο. Πάρα πολλά έργα όλων των ειδών που έχω εκτιμήσει είναι ξεκάθαρα στο νόημά τους. Μου αρέσει όμως το στοιχείο του αινίγματος, όπως επίσης το να αφήνω το περιθώριο στον θεατή να πλάσει μια δική του ερμηνεία.

Προτιμάτε να δουλεύετε τη μέρα με το φως ή τη νύχτα;

Και με τους δύο τρόπους, έχει ο καθένας τα καλά του. Προτιμώ να εργάζομαι τη μέρα –τη νύχτα πάντως πρέπει να παραδεχθώ είναι πιο ήσυχα. Μένω ολομόναχος και πετυχαίνω πιο βαθιά συγκέντρωση για μεγαλύτερα συνεχόμενα διαστήματα.

Η Τέχνη είναι ταυτόσημη με τη ζωή ή η ζωή είναι κάτι άλλο και η Τέχνη ένα παράλληλο σύμπαν που σε «προστατεύει» ή σε απομονώνει από αυτήν;

Δεν έχω φτάσει τόσο βαθιά για να μπορώ να απαντήσω σε τέτοιο ερώτημα! Μέχρι στιγμής η Τέχνη είναι στο νου μου ένα μέσο που θα με κάνει να αναγνωρίσω και να εκτιμήσω τη ζωή, αλλά όχι η ζωή η ίδια. Ακόμα και αν ο Θεός εκληφθεί ως καλλιτέχνης, δεν είναι μόνο καλλιτέχνης. Είμαι σε διαρκή αναζήτηση για το πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει αυτή η δραστηριότητα και πόσο ωφέλιμη μπορεί να είναι, μα δεν ξέρω αν θα μπορώ να έχω ποτέ ξεκάθαρες απαντήσεις.

Σας ενδιαφέρει η έννοια της σωτηρίας;

Από τα κακά στοιχεία του εαυτού μου, ναι. Αν το καταφέρω αυτό, ίσως δεν θα υπάρχει και τίποτε άλλο πια από το οποίο θα πρέπει να «σωθώ».

ΔΑΝΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ
Στη σημαντική εικαστική διοργάνωση της Μπιενάλε της Βενετίας, εκπροσώπησε τη Δανία, αποδεικνύοντας ότι έχουν ανοίξει οι δρόμοι της διεθνούς του αναγνώρισης. Η Κρητική Σχολή μοιάζει να έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη ζωγραφική του.

Δημοσιεύτηκε στο HOMME, τεύχος 124 – Απρίλιος 2017

  • Στέλιος Φαϊτάκης: Η τέχνη αγιάζει τα μέσα
  • Στέλιος Φαϊτάκης: Η τέχνη αγιάζει τα μέσα
  • Στέλιος Φαϊτάκης: Η τέχνη αγιάζει τα μέσα
  • Στέλιος Φαϊτάκης: Η τέχνη αγιάζει τα μέσα
  • Στέλιος Φαϊτάκης: Η τέχνη αγιάζει τα μέσα

    FACEBOOK